Onze verpakkingen

100% HERBRUIKBAAR OF 100% PAPIER 

Voor wie geen zin heeft om alles te lezen: voor horeca en bedrijven verpakken wij onze koffie in herbruikbare emmers, voor consumenten (vnl. abonnees) verpakken we onze koffie in 100% papieren zakken. De keuze voor 100% papier is op milieuvlak een vanzelfsprekendheid, het alternatief is plastic en dat is een regelrechte milieucatastrofe. Op praktisch vlak daarentegen, denk aan leveringen in de regen en verpakkingen die gevoelig zijn aan scheurtjes, is papier een stuk minder handig. We kiezen er bewust voor om een beetje in te boeten aan verpakkingskwaliteit, maar volgen eventuele problemen met de papieren verpakkingen nauw op. (Is een levering niet ideaal aangekomen? Stuur een mailtje en we lossen het spoedig op!)

Ook papier heeft onmiskenbare milieugebreken, maar het is wel vele malen duurzamer dan plastic en brokkelt niet af tot eeuwiglevende microplastics.

⮕ DE THEORIE KLINKT (TE) MOOI

Onze verpakkingsreis begon toen we jaren geleden OVAM contacteerden met de vraag hoe composteerbaar onze biodegradeerbare/biobased/composteerbare verpakkingen nu werkelijk waren. Voor alle duidelijkheid; de termen hierboven zijn niet zomaar lukraak gekozen, het zijn officiële certificaten. Een bewijs dat de verpakkingen daadwerkelijk voldoen aan wettelijke criteria. OVAM antwoordde dat bioplastic enkel in theorie composteerbaar is, maar in de Antwerpse afvalstromen (en bij uitbreiding in alle afvalverwerking) hoort dit materiaal bij het restafval. We legden dit voor aan onze leverancier en die viel uit de lucht. Hun bedrijf voldeed wel degelijk aan alle voorwaarden om dit product als 'bio', 'biodegradeerbaar', 'biobased' en 'composteerbaar' op de markt te brengen. 

Deze cirkel van misvattingen is logisch. Door in te zetten op 'groene labels' en het extreem rooskleurig voorstellen van recycleerbaarheid en het grotere circulaire verhaal blijft het werkelijke probleem onaangetast: onze consumptiemaatschappij maakt mens en planeet kapot. 'Het kan zo niet verder, de aarde stikt in olie en plastic', klinkt niet echt als een verkoopspraatje. Dan maar een mooier verhaal construeren. Beth Gardiner schreef Plastic Inc. over de verwevenheid tussen de oliegiganten en de plasticindustrie én over de mythe van recycleerbaarheid.

⮕ DE MYTHE VAN RECYCLEERBAARHEID

Recycleren lijkt tegenwoordig de heilige graal. De grote bedrijven kunnen lustig door met aardolie oppompen (voor o.a. plasticproductie), de consument wordt gerustgesteld dat alles recycleerbaar is. Heerlijk. 

~ De Mythe, deel 1 - Het systeem wordt niet in vraag gesteld.
"Het is niet omdat iets gerecycleerd kán worden, dat het ook effectief gerecycleerd wórdt. In ons globale economische systeem wordt iets uiteindelijk pas gerecycleerd als dat economisch rendabel is – als de grondstof verkregen uit het recyclageproces goedkoper is dan de grondstof die rechtstreeks uit olie wordt gewonnen, dus." - Joren Peeters in De Standaard (onderzoeker KUL)

~ De Mythe, deel 2 - Gerecycleerd plastic is nog toxischer dan niet gerecycleerd plastic.
"Alle plastics hebben andere eigenschappen omdat er andere additieven aan toegevoegd worden: ze kunnen vlamvertragend zijn, bijvoorbeeld, of een kleur hebben. Maar als je die gaat samenvoegen, wordt dat niet één stroom. Die additieven, die we al niet goed kunnen controleren, kunnen ook nog reageren met elkaar. Dat maakt gerecycleerd plastic helaas toxischer dan niet-gerecycleerd plastic. Dat blijkt ook uit onderzoek: kinderspeelgoed, petflessen, autobanden, voedselverpakkingen en bouwmaterialen van gerecycleerd plastic bevatten systematisch hogere concentraties vlamvertragers, geurstoffen, oplosmiddelen, pesticiden en kleurstoffen dan nieuw plastic. Voor een deel gaat gerecycleerd plastic ook naar het buitenland, waar het in nog slechtere omstandigheden opgevolgd wordt dan in België. Onder andere Turkije kreunt onder het ‘afvalkolonialisme’." - Onderzoeker Isabelle Vanhoutte in Knack n.a.v. haar nieuwe boek 'Lek'

~ De Mythe, deel 3 - Het compenseren van de negatieve milieu-impact.
Een grote hype in de verpakkingssector zijn CO2-neutrale verpakkingen. De negatieve milieu-impact van een verpakking wordt 'gecompenseerd' én je krijgt er een heerlijk schuldvrij gevoel van. Een interessante reportage omtrent deze bedenkelijke praktijk die, opnieuw, het grotere systeem niet in vraag stelt, vind je hier. 

~ De Mythe, deel 4 - Verpakkingen die composteerbaar zijn.
Hoe fantastisch zou het zijn als een verpakking zomaar zou verdwijnen in de natuur? Zonder spoor, zonder negatieve impact. PLA, zogenaamde bioplastic, belooft exact dat te zijn. Je wordt er werkelijk mee overspoeld. Eerlijk, ook wij zijn er voor gevallen. Het is niet dat leveranciers zich bescheiden opstellen in hun claims: goed voor de planeet, geen impact, volledig uit hernieuwbare grondstoffen,... de toekomst ziet er veelbelovend uit! De realiteit is dat deze plastics niet afbreken in de natuur en niet interessant zijn als gft, omdat ze ten eerste enkel afbreken onder zeer specifieke industriële omstandigheden en ten tweede geen enkele toegevoegde waarde hebben als bestanddeel van compost. Daarnaast is de impact van dit soort materialen op de mens en natuur amper gekend en toont recent onderzoek dat we maar beter voorzichtig zijn.

⮕ 100% is 100%

Zelfs in de zoektocht naar 100% papieren en voedselconforme verpakkingen stootten we op terminologische onduidelijkheden. Papier dat gedrenkt is in 'iets chemisch' waardoor het vetwerende eigenschappen krijgt, is voor ons niet 100% papier. Ik heb me vaak een luis in de pels gevoeld van leveranciers, maar het zijn wel dit soort zaken waar wij als bedrijf verantwoordelijk voor zijn. Als ik aan mijn klanten vertel dat iets 100% uit papier bestaat en bij het papierafval mag, dan moet ik daar zeker van zijn.

Nu goed, uiteindelijk hebben we een verpakking gevonden die wél degelijk voor de volledige 100% uit papier bestaat en zijn vetwerende eigenschappen verkrijgt door de hoge densiteit van de vezels (zonder chemische toevoegingen). Is die minder sterk dan de variant in (bio-)plastic? Jazeker. Zullen we een nieuw zakje komen brengen als er eens een zakje scheurt? Jazeker.

⮕ TEN SLOTTE

Afrondend nog een paar onderliggende gedachten over dit thema.

  • Als consument is het extreem moeilijk om een beeld te krijgen van de meest duurzame manier van verpakken. Er is zoveel ruis, zoveel misinformatie, zoveel belangen. Al is het niet het leukste aan onze job, toch is het onze verantwoordelijkheid, als bedrijf en jullie leverancier, om ons te verdiepen, onze eigen leveranciers te bevragen en de meest duurzame oplossing te kiezen. Zeker in een sector waar de eindverantwoordelijk maar al te vaak wordt doorgeschoven naar de eindconsument.
  • Wij zijn minstens even kritisch op het globale systeem als op onze eigen werking. Papier is niet dé sleutel waarmee we nu alle duurzaamheidshokjes kunnen afvinken. Misschien komen we er tijdens een natte winter achter dat we de kwaliteit van het papier hebben overschat en moeten we honderden sorry-mails versturen. We zien wel. Alvast merci om met ons mee te denken!
  • Interessante artikels: